یاد خدا

ذکر نام خدا

در این باره خداوند متعال فرمود:

«واذکراسم ربکّ و تَبتلُ إِلیه تبتیلاً»: نام پروردگارت را یاد کن و تنها به او دل ببند.(۱)«اسم» لفظى است که بر «مسمّا» دلالت مى‏ کند، آیه شریفه اطلاق دارد؛ لذا یاد خدا با هر اسمى که به نحوى به او مربو است، چه اسم ذات و یا صفات، همه را شامل مى‏ گردد.

درباره «ذکر نام خدا» در آغاز کارها مخصوصا کارهاى مهم، تأکید فراوان شده است.علامه طباطبائى (قدس سره) مى‏ فرماید: «روش معمول بین مردم هم این است که هر گاه کارى را شروع مى‏ کنند با نام عزیزى از عزیزان و یا بزرگى از بزرگان خود شروع مى ‏کنند تا کارشان مبارک و داراى شرافت باشد و یا عامل یادآورى آنها گردد. بردن نام خدا در ابتداى کارها از جمله در سخن گفتن، براى این است که آن معنا(و کار و یا هر چیزى که) که بعد از بسم الله الرحمن الرحیم مى‏ آید با نام خداوندى که هلاکت و بطلان درباره او معنا ندارد علامت گذارى شود».(۲)

استفاده از این راه براى ذکر خدا اختصاص به گروه مخصوص و یا حالت، زمان و مکان خاصّى ندارد؛ بلکه همه بندگان مؤمن خدا و در هر حالى که هستند و نیز در هر زمان و مکانى که قرار مى‏ گیرند به ویژه در حالات سخت و حساس و زمانهاى خاص و بحرانى و مکانهاى مقدس، چه خوب است که نام خدا را ذکر کنند و از برکات آن بهره‏ مند شوند. در آیات متعدد، مساجد به عنوان یک مکان مقدس و محل عبادت خدا، مرکزى براى ذکر نام پروردگار متعال معرفی شده است:

«وَ مَنْ أَظلم ممّن منع مساجد اللّه‏ أن یذکر فیه اسمه…» :کیست ستمکارتر از کسى که از ذکر نام خدا در مساجد جلوگیرى کرد… .(۳)

و در آیه دیگر از مساجد به عنوان مکانى که نام خدا در آن زیاد ذکر مى‏ شود، یاد شده است.(۴) از همین جا معلوم مى‏ شود که اوقات نماز، چون معمولاً نمازها در مساجد و در وقت فضیلت برگزار مى‏ گردد، بهترین زمان براى «ذکر نام خدا» هستند. ذکر نام خدا در برخى از آیات،(۵) هنگام ذبح و صید و یا نحر حیوان حلال گوشت به عنوان یک تکلیف الزامى مطرح شده است.

ذکر نام خدا از این جهت که علامت و اشاره به صاحب نام است، در حقیقت ذکر خدا است چنان‏چه اگر بخواهند کسى را به نام صدا بزنند و یا اسم او را بیاورند. منظور خود شخص است که صاحب این نام است نه نام او. البته هر کدام از نامهاى خداوند متعال داراى آثار و برکات خاصى در گرفتن و دریافت فیض الهى مى ‏باشد؛ چنانچه درباره اسماء حسناى الهى، رسول خدا« صلى‏ الله ‏علیه‏ و‏آله »فرمود:

«خداوند متعال نود و نه اسم دارد هر کس آنها را بشمارد داخل بهشت خواهد شد»(۶) هدف از این شمارش اسماء الهى و یا نام بردنها و ذکر کردنها تخلّق به این اسماء و پیاده کردن پرتوى از نامهاى عالِم، رحمان و رحیم و جواد و کریم و…در وجودمان مى‏ باشد تا هم بهشتیمان کند و هم دعایمان را مستجاب فرماید .(۷)

۱ – مزمل آیه ۸
۲ – المیزان ج ۱ ص ۱۸
۳ – بقره آیه ۱۱۴
۴ – حج آیه ۴۰
۵ – مائده آیه ۴ و انعام آیه ۱۱۸ و ۱۱۹ و حج آیه ۳۶
۶ – تفسیر نمونه ج ۱۲ ص ۳۲ با کمی تغییر
۷ – همان

نوشته‌های مشابه

«تقوی» عامل کنترل و تکیه گاه است

توسطعلی الماسی

در این باره حضرت علی علیه السلام می‌فرماید: «أُوصِیکُمْ عِبَادَ اللَّهِ بِتَقْوَى اللَّهِ، فَإِنَّهَا الزِّمَامُ وَ الْقِوَامُ، فَتَمَسَّکُوا بِوَثَائِقِهَا وَ اعْتَصِمُوا بِحَقَائِقِهَا، تَؤُلْ بِکُمْ إِلَى أَکْنَانِ الدَّعَهِ وَ أَوْطَانِ السَّعَهِ وَ مَعَاقِلِ الْحِرْزِ وَ مَنَازِلِ الْعِزِّ، فِی «یَوْمٍ تَشْخَصُ فِیهِ الْأَبْصَارُ» وَ تُظْلِمُ لَهُ الْأَقْطَارُ وَ تُعَطَّلُ فِیهِ صُرُومُ الْعِشَارِ وَ یُنْفَخُ فِی الصُّورِ، فَتَزْهَقُ…

یاد آخرت

توسطعلی الماسی

امیر مؤمنان« علیه‏ السلام » در مدح یاد کنندگان از روز قیامت مى‏ فرماید: «طوبى لِمَنْ ذَکَرَ المعادَ و عَمِل لِلحسابِ»: خوشا به حال کسى که معاد را یاد کند وبراى حساب آنجا تلاش نماید.۱ از بیان زیبای حضرت استفاده می شود که تنها در مورد کسانی می شود گفت: « خوش بحالشان» که هم به…

پیام اعمال عید غدیر

توسطعلی الماسی

در این روز مسحب است که مؤمنان در برخورد با همدیگر بگویند: «الحمد لله الّذی جعلنا من المتمسّکین بولایه أمیر المؤمنین و اولاده المعصومین» این عمل استحبابی، دارای چند پیام است: پیام اوّل جمله فوق در حقیقت شعاری است مخصوص شیعیان اهل بیت (علیهم السلام ) که با ذکر آن ، خوشحالی و سپاسگزاری خود…

خدا و شب یلدا

توسطعلی الماسی

بسم الله الرحمن الرحیم «أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ یَعْلَمُ ما فِی السَّماواتِ وَ السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ ما یَکُونُ مِنْ نَجْوى ثَلاثَهٍ إِلَّا هُوَ رابِعُهُمْ وَ لا خَمْسَهٍ إِلَّا هُوَ سادِسُهُمْ ثُمَّ یُنَبِّئُهُمْ بِما عَمِلُوا یَوْمَ الْقِیامَهِ إِنَّ اللَّهَ بِکُلِّ شَیْ‏ءٍ عَلِیمٌ» سوره مجادله، آیه۷ خدای متعال مى ‏فرماید: «آیا نمى‏دانى که خدا…

یادلفظی وزبانی خدا(جمعبندی)

توسطعلی الماسی

این قسم از «ذکر» (ذکر زبانى) اگر چه از نظر رتبه از قسم دیگر پائین ‏تر است، امّا در عین حال اگر چنانچه با حضور قلب و با توجه به محتوى و معانى اذکار انجام گیرد چون در حد خودش یک «ذکر حقیقى» است لذا آثار و برکاتى را که براى آنها در آیات و…

یاد خدا و شرایط آن

توسطعلی الماسی

شرط چهارم استقامت در ادامه راه صبر و استقامت در رسیدن به نتیجه مطلوب و هدف نهائى در هر کارى که داراى سختی ها و مشکلات فراوانى است، امرى است بسیار روشن و بدیهى و کسى که اهل استقامت و پایدارى نیست قطعاً از رسیدن به مقصود محروم خواهد ماند چنانچه سابقاً اشاره شد مسئله…